Literatura zakazana, czyli niewygodna prawda – recenzja książki wykop

WykopTa książka ukazała się dopiero kilkadziesiąt lat po śmierci autora. Chodzi o „Wykop” Andrieja Płatonowa, powieść napisaną w 1930 roku. Przedmowa wyjaśnia, że pisarz uważany był przez Stalina za zdrajcę, więc jego twórczość była zakazana. Cóż takiego pisał? W „Wykopie” opisał rzeczywistość, którą widział, a prawda w czasach zniewolenia jest zawsze niewygodna.

Fabuła jest teoretycznie prosta. Woszczew, pracownik zakładu mechanicznego, zostaje zwolniony z pracy, bo zbyt często bywa zamyślony. Zastanawia się nad istotą szczęścia, prawdą, sensem życia społecznego. Przypadkowo dołącza do brygady budowlanej i zaczyna z nimi pracować na terenie wykopu. Tam poznaje inżyniera Pruszewskiego, kopacza Czyklina, towarzysza Safronowa, inwalidę Żaczewa, donosiciela Kozłowa, sierotkę Nastię oraz inne charakterystyczne postaci. Po pewnym czasie śmierć zaczyna zbierać żniwo…

„Wykop” to książka, która porusza problem kułaków i kołchozów. Stalin rozkazał przymusowo łączyć gospodarstwa chłopskie w przedsiębiorstwa zwane właśnie kołchozami, a bogatych chłopów nazywał kułakami. Setki tysięcy przeciwników kołchozów władza zamordowała, a najtragiczniejszym efektem tej polityki był tzw. Wielki Głód na Ukrainie, który pochłonął do 7 milionów ofiar.

Cenię powieść Andrieja Płatonowa nie tylko za prawdę historyczną, ale również za oryginalny styl. Książka jest napisana w sposób bardzo abstrakcyjny, bo używa nowomowy partyjnej i języka gwarowego. Całość czyta się bardzo szybko, akcja jest intrygująca. Polecam wszystkim pełnoletnim czytelnikom.

 

WykopTytuł: Wykop
Autor: Andriej Płatonow
Wydawnictwo: Psychoskok
Rok wydania: 2017
ISBN: 9788379007479
 Liczba stron: 148
Cena: 29,90 zł
Ocena: 6/6

„Wykop” to ponadczasowa proza Andrieja Płatonowa, którą dla polskich czytelników przetłumaczył Aleksander Janowski. Fabuła poprowadzi nas przez pogranicze prozy egzystencjalnej i absurdu, który odzwierciedla sowiecką rzeczywistość. Jak zapewnia Aleksander Janowski to zamierzona przez Płatonowa mieszanka pustej nowomowy partyjnej, języka „chłopsko-robotniczego” i pozornie bezsensownego gaworzenia.

Lektura książki może stać się swego rodzaju lekcją historii z przed około 80 lat. W tym okresie tworzono sowiecki socjalizm, pierwszego planu pięcioletniego, „rozkułaczania” chłopów i przymusowego wcielania do kołchozów. Pod bardzo charakterystycznym językiem Płatonow celowo ukrył okrutne realia 1930 roku. W treści natrafimy między innymi na dobitny naturalizm, sarkazm, fars, tragikomedię, czy ironię. Innymi słowy proza ta nie mieści się w żadnych znanych nam ramach, ale tylko dzięki temu była w stanie wyrazić otwartą krytykę.

 

Post Author: Kesomiel

Kesomiel - pozytywnie zakręcony poeta, pisarz i filozof urodzony 22 lipca 1978 roku w Tarnowskich Górach.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.